Kız çocukları eğitimle güçlendiğinde yalnızca kendi geleceklerini inşa etmez; çevrelerine ve dünyaya da olumlu bir etki bırakırlar.

“Depremden sonraki sessizliği hâlâ hatırlıyorum — sanki dünya bir anda durmuştu,” diyor 16 yaşındaki Diya, hayatının değiştiği o anı anlatırken. 2023 Şubat depremlerinde evleri yıkıldığında Diya ve kardeşleri enkaz altında kaldı. Daha önce savaştan kaçarak Suriye’den Türkiye’ye sığınmış ve savaşta babalarını kaybetmişlerdi. Depremde ise annelerini yitirdiler. Haftalar süren tedavi sürecinin ardından İstanbul’a taşınarak anneannelerinin yanında yaşamaya başladılar.

Diya, 16, Gazze’de yaşanan savaşta babasını, ardından depremde annesini kaybettikten sonra kardeşleriyle birlikte İstanbul’a yerleşti. 

Bugün Diya eğitimine devam ediyor ve geleceğe umutla bakıyor. “İnsanların sadece bedenlerini değil, kalplerini de iyileştirmek istiyorum,” diyor Diya. “Okul, bu geleceği kurmaya başladığım yer. Çok çalışıyorum, her gün kitap okuyorum, hatta çevrim içi olarak Fransızca bile öğrenmeye başladım.”

Diya’nın yeniden okula dönebilmesi, Avrupa Birliği Sivil Koruma ve İnsani Yardım Operasyonları desteğiyle ve UNICEF’in ortaklarıyla yürütülen program sayesinde mümkün oldu. Yerinden edilmiş, travma yaşamış ya da resmi kaydı eksik çocuklara bireysel destek sunan bu çalışma, onun karşılaştığı engelleri aşmasına yardımcı oldu. İşitme engelli olması ve idari kaydının bulunmaması eğitim sürecini zorlaştırıyordu. Program ekipleri yerel kurumlarla iş birliği yaparak gerekli işlemleri tamamladı ve Diya’nın eğitimine devam etmesini sağladı.

 

Diya, kardeşiyle birlikte okula gitmeden önce derslerini gözden geçiriyor. Bu program, çocukların eğitime erişimini kolaylaştırarak geleceğe umutla bakmalarını sağlıyor.

UNICEF, her çocuğa içinde bulunduğu koşullara göre destek sunarak eğitimi yalnızca bir olasılık değil, bir hak ve taahhüt haline getiriyor — özellikle de afet sonrasında çok çeşitli zorluklarla karşılaşan kız çocukları için.

17 yaşındaki Aye’nin en büyük hayali kuaför olmaktı. Ancak okula giderken yaşadığı zorbalık nedeniyle eğitimini bırakmak zorunda kaldı ve iki yıl boyunca evden çıkmadı.

“Suriyeli olduğum için zorbalığa uğruyordum,” diyor Aye. “Kendimi çaresiz hissettim. Hayallerimin bittiğini düşündüm.”

 

“Bir gün kendi güzellik salonumu açacağım,” diyor Aye gülümseyerek. Bu program sayesinde mesleki eğitime yeniden başlayan Aye, özgüvenini ve hayallerini geri kazandı.

 

UNICEF ve çalışma ortağı SGDD-ASAM’ın desteğiyle Aye yeniden eğitim hayatına adım attı. Rehberlik ve danışmanlık desteği aldıktan sonra bir Mesleki Eğitim Merkezi’ne kaydoldu ve kuaförlük eğitimi almaya başladı. Şimdi hem mesleki becerilerini geliştiriyor hem de özgüvenini yeniden kazanıyor.

“Bir gün kendi güzellik salonumu açmak istiyorum; her kadının güçlü ve güzel hissederek ayrılacağı bir yer hayal ediyorum” diyor. “Ya da belki hukuk okuyup annem gibi kadınları savunurum — çünkü o benim kahramanım.”

 

UNICEF yalnızca kız çocuklarının okula dönmesini sağlamıyor; aynı zamanda onların kendi hayatları üzerinde söz sahibi olmalarını, güçlü bireyler olarak yetişmelerini destekliyor. Mesleki eğitim olanakları, çocuk işçiliği ve erken yaşta evlilik gibi risklerin azalmasına da katkı sunuyor.

 

Hatay’da annesi ve kardeşleriyle yaşayan 14 yaşındaki Selam da ekonomik zorluklar nedeniyle eğitimine ara verme riskiyle karşı karşıya kaldı. Babasının Suriye’ye dönmesinin ardından aile geçim sıkıntısı yaşamaya başladı ve okul masrafları karşılanamaz hale geldi.

“Okul malzemeleri ve ulaşım için para bulamadığımızda, ailem okulu bırakmam gerektiğini düşündü,” diyor Selam. “Ama ben kalp cerrahı olmak istiyorum. Bunu beş yaşından beri hayal ediyorum.”

 

Selam, SGDD-ASAM ekibinden bir sosyal hizmet uzmanıyla görüşüyor. Avrupa Birliği desteğiyle UNICEF programı kapsamında çocuklara eğitim ile ilgili konularda destek sağlanıyor.

 

Program kapsamında görev yapan saha ekipleri aileyle görüşerek eğitimin önemini anlattı, kayıt sürecini tamamlamalarına destek oldu ve gerekli öğrenim materyallerini sağladı. Selam bugün 9. sınıfta ve derslerinde oldukça başarılı.

“Çok çalışıyorum, çünkü geleceğim buna bağlı — belki bir gün birinin hayatı da bana bağlı olacak,” diyor.

 

Selam gibi birçok kız çocuğu bakım sorumlulukları, güvenlik kaygıları ve erken yaşta evlilik baskısı gibi engellerle karşılaşıyor. UNICEF, Avrupa Birliği başta olmak üzere bağışçıların desteğiyle aileleri sürece dahil ederek güvenli ve kapsayıcı eğitim ortamlarının yaygınlaşması için çalışıyor. Amaç, hiçbir çocuğun yoksulluk, yerinden edilme ya da ayrımcılık nedeniyle eğitim dışında kalmaması.

 

Umudun Yeniden Başladığı Yer

Diya, Aye ve Selam yalnızca eğitimine devam eden öğrenciler değil; aynı zamanda çevrelerine ilham veren gençler. Yaşadıkları zorluklara rağmen yeniden ayağa kalktılar ve başka kız çocuklarına da umut oldular.

Avrupa Birliği desteğiyle yürütülen UNICEF’in Acil Durumlarda Eğitim programı, Türkiye genelinde binlerce kız çocuğunun okula dönmesine ve eğitimini sürdürmesine katkı sağlıyor. Bu çalışma, 2019–2025 yılları arasında 140.000’den fazla mülteci çocuğun eğitime erişimini destekleyen Okula Kayıt Desteği(SSE) programının kazanımları üzerine inşa edildi. Bugün de özellikle en kırılgan durumdaki çocuklara ulaşarak eğitim hakkını korumaya devam ediyor.

Kız Çocukları Günü’nde, tüm zorluklara rağmen vazgeçmeyen kız çocuklarının kararlılığını bir kez daha hatırlıyoruz. Çünkü kızlar öğrenip liderlik ettiklerinde, sadece kendi geleceklerini değil, hem çevrelerini hem de dünyayı daha iyi yönde dönüştürürler.

 

Hayallerin gerçeğe dönmesine destek olmak için şimdi sen de bir adım atabilirsin. Her çocuğun eğitim hakkını, güvenli bir geleceğe ulaşma şansını birlikte güçlendirelim.💙 Geleceğin Lider Kızları Paketi ile destek ol.